1960 yılında İsveçli bir araştırmacı Kürdistan’a gelerek bölgedeki aşiret ve kabileleri tek tek kayıt altına almış, bu çalışmayı daha sonra kitaplaştırmıştır. Araştırmacının hazırladığı haritalarda her aşiret ve kabile, yaşadığı bölgeye yerleştirilmiş küçük daire ve altıgenlerle gösterilmiştir.
Bu çalışma, Bekiran bölgesindeki kabile ve sülalelerin ilk kez bu kadar ayrıntılı biçimde yazıya geçirildiği kaynak olması bakımından büyük önem taşır.
Kayıtlarda bazı isimlerin harfleri eksik ya da hatalı yazılmıştır; ancak isimler genel olarak rahatça anlaşılabilmektedir.
1. Muş ve Çevresinde Kayıt Altına Alınan Bölgeler
Araştırmacı, Muş bölgesinde hem Bekiran aşiretini hem de Bekiran’a bağlı Elmana (Elmanî) kabilesini kaydetmiş, Bekiran’ın yoğun olarak yaşadığı yerlerde ayrıca notlar almıştır. Kayıt altına alınan bölgeler şunlardır:
| Bölge | Kayıttaki adı |
|---|---|
| Ziyaret bölgesi | Bekiran |
| Bulanık ilçesi ve çevresi | Bekiran |
| Karağıl köyü ve çevresindeki köyler | Bekiranlı |
| Muş merkezine yakın köyler | Bekiran-Elmana (Bekiran aşiretinin Elmana kabilesi) |
Bu bölgelerin tamamı genel olarak Bekiran aşireti adıyla kayda geçmiştir. Günümüzde Muş’taki Bekiranlıların nüfusunun yaklaşık 100.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir.
2. Elmana / Elmanî Kayıtları
Kayıtlarda Elmana kabilesi, açıkça Bekiran aşiretinin kabilesi olarak yazılmış ve “Elmana-Elmanîler” adıyla geçmiştir.
Bu durum, Muş bölgesindeki Elmana’nın Bekiran aşiretinin bir parçası olduğunu açık biçimde ortaya koymaktadır.
Aynı şekilde Batman’daki kayıtlarda da Elmana kabilesi, Batman’ın Bekiran bölgesinde Bekiran’a bağlı bir kabile olarak kayıt altına alınmıştır.
3. Batman Bölgesi: Merkez Şelmo Köyü
Aynı araştırmacı, Batman’daki Bekiran bölgesini de kayıt altına almıştır. Kozluk ve Sason arasında kalan bu bölgenin merkezi olarak Şelmo köyü gösterilmiştir.
Haritada Batman Bekiran bölgesinde yer alan kabileler şöyledir (parantez içinde, 1960 kayıtlarında geçen yazılışları verilmiştir):
Kayıtların ne kadar ayrıntılı olduğunu gösteren güzel bir örnek: Binuniyê köyündeki Mahmutka kabilesine bağlı Hozika sülalesi, haritaya “Hosikan” adıyla işlenmiştir.
4. Sason’daki Kayıtlar
Sason bölgesinde ise Şexbal ve Mamxuran kabileleri, haritada “Sihbal” ve “Mamhoran” olarak, Bekiran aşiretine bağlı şekilde kayıt altına alınmıştır.
5. DNA Testleri: Kayıtlar ile Soy Birbirini Doğruluyor
Batman Bekirilerinden araştırmacı Cuma Baran, kapsamlı bir Y-DNA testi olan BIG-Y700 testini yaptırmıştır. Bu test, babadan oğula aktarılan soy hattını inceler. Sonuç, Kürtlerin ana soy hatlarından biri olarak çıkmıştır:
Farklı kabile ve köylerden akrabalarımız da testi yaptırmış ve aynı DNA soyundan geldikleri görülmüştür:
| Kabile / Köy | Test yaptıran |
|---|---|
| Zeynika kolu | Şahin Babat |
| Mahmutka kolu, Kenik köyü | Recep Aksoy |
| Smailka kolu | Deniz Yıldız |
| Çelika kolu | Hüseyin Bilmez |
| Mahmutka kolu, Kenik köyü | Nurkan Yalçın |
| Mahmutka kolu, Selibe köyü | Selman Karataş |
Bunlara ek olarak, Bitlis Bekirilerinden bir akrabamız da aynı testi yaptırmış ve bizimle aynı DNA soyundan çıkmıştır. Bu sonuç, 1960 kayıtlarında ayrı bölgelerde gösterilen Bekiran kollarının aynı kökten geldiğini güçlendirmektedir.
Test sonuçlarına göre, test yaptıran hiçbir akrabamızın baba soy hattı Arap veya Türk soy hatlarıyla ilişkili çıkmamıştır. Kısacası, köklerimiz aynı, soyumuz ortaktır.
6. Tarihimize Sahip Çıkalım
Aşiretimizin tarihi, büyüklerimizden bize kalan en değerli mirastır. Son yıllarda bu tarihi kaynağa dayanmadan yeniden yazmaya çalışan, dergilerde, televizyonda ve sosyal medyada gerçeğe uymayan anlatılar yayan kişiler görülmektedir. Kimi zaman ise “Arap soyundan olmak” gibi hiçbir belgeye ve teste dayanmayan iddialar dile getirilmektedir.
Bu nedenle bütün Bekirilerden ricamız şudur:
Sonuç
1960 kayıtları, Bekiran aşiretinin Muş, Ziyaret, Bulanık, Karağıl, Batman ve Sason çevresindeki varlığını kabileleri, sülaleleri ve yerleşim alanlarıyla birlikte ortaya koymaktadır.
Bugün yapılan DNA testleri ise bu kayıtlarda farklı bölgelerde gösterilen kolların aynı soydan geldiğini göstermektedir. Böylece belge, coğrafya ve soy birbirini tamamlamaktadır.
Tarihine sahip çıkan, geleceğine de sahip çıkar.
